بیمارستان‌های دانشگاهی لستر (University Hospitals of Leicester NHS Trust) که در منطقه با نام Leicester’s Hospitals شناخته می‌شوند، یکی از بزرگ‌ترین و پرترددترین مجموعه‌های درمانی وابسته به خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS) هستند.

این مجموعه در زمان انتشار گزارش Wolters Kluwer نزدیک به ۱۲ هزار نفر نیروی انسانی داشت و سالانه به بیش از یک میلیون بیمار خدمات ارائه می‌کرد. بیمارستان سلطنتی لستر، بیمارستان عمومی لستر و بیمارستان گلنفیلد، سه مرکز اصلی آن هستند و بیمارستان کودکان نیز بخشی از این مجموعه درمانی است.

بیمارستان‌های لستر در حوزه‌هایی مانند بیماری‌های قلبی و تنفسی، سرطان و اختلالات کلیوی جایگاه تخصصی شناخته‌شده‌ای دارند. چنین مجموعه‌ای با حجم بالای مراجعه‌کنندگان و تنوع بیماری‌ها، به منابعی نیاز دارد که پزشکان بتوانند برای پرسش‌های تخصصی و تصمیم‌های روزمره به آن‌ها مراجعه کنند.

بیمارستان‌های لستر در سال ۲۰۱۲ استفاده از آپتودیت را با هدف حمایت از کیفیت خدمات درمانی، افزایش ایمنی بیمار و بهبود عملکرد بالینی آغاز کردند. پزشکان این مجموعه از این پایگاه برای دسترسی به اطلاعات پزشکی به‌روز و توصیه‌های مبتنی بر شواهد در زمینه غربالگری، تشخیص و درمان بیماران استفاده می‌کنند. در ادامه به بررسی نظرات پزشکان و تجربه بیمارستان لستر در استفاده از آپتودیت می پردازم: 

سارا ساتن (Sarah Sutton)، کتابدار بالینی بیمارستان‌های لستر، درباره استقبال پزشکان از این منبع گفته است که بسیاری از پزشکان باتجربه و متخصصی که با آن‌ها همکاری می‌کند، به‌طور منظم از آپتودیت استفاده می‌کنند و به محتوای آن اعتماد دارند. از نظر او، همین استفاده مستمر پزشکان باتجربه، یکی از نشانه‌های ارزش عملی این منبع در محیط درمانی است.

دکتر استیو جکسون (Steve Jackson)، پزشک مشاور در بخش دیابت و غدد درون‌ریز، نیز آپتودیت را ابزاری کاربردی برای پیش از ویزیت بیماران و هنگام راندهای بیمارستانی می‌داند. او توضیح داده است که این منبع به او کمک می‌کند تصمیم‌های تشخیصی خود را با اطلاعات علمی بررسی کند و برای تأیید یا رد تشخیص اولیه، آزمایش‌های هدفمندتری درخواست دهد. به گفته او، این فرایند در برخی موارد باعث می‌شود تعداد آزمایش‌های موردنیاز کمتر و هزینه بررسی بیمار نیز پایین‌تر باشد.

تجربه بیمارستان لستر در استفاده از آپتودیت این بود که پزشک برای هر پرسش بالینی مجبور نیست به‌صورت پراکنده در منابع مختلف جست‌وجو کند. در نحوه نگارش آپتودیت مطالب مرتبط با یک مسئله بالینی را در قالب موضوعات تخصصی و توصیه‌های کاربردی در اختیار آن ها قرار می‌دهد. در نتیجه، بررسی شواهد و استفاده از آن‌ها در تصمیم‌گیری روزمره آسان‌تر می‌شود.

پس از استفاده از نسخه اصلی آپتودیت بیمارستان‌های لستر برای دسترسی آسان‌تر پزشکان، دسترسی موبایلی را نیز به کار گرفتند. این قابلیت به پزشکان اجازه می‌دهد از طریق تلفن همراه یا تبلت، حتی زمانی که در بخش‌های مختلف بیمارستان یا در حال جابه‌جایی هستند، به پاسخ پرسش‌های بالینی خود دسترسی داشته باشند.

اهمیت این دسترسی در محیط بیمارستان کاملاً روشن است. پزشک همیشه پشت میز یا در مقابل رایانه نیست. ممکن است هنگام ویزیت، راند، مشاوره یا بررسی وضعیت بیمار به پاسخ یک سوال تخصصی نیاز پیدا کند. 

تجربه بیمارستان لستر در استفاده از آپتودیت و دسترسی موبایلی باعث شد مراجعه به منبع علمی معتبر به زمان و مکان مشخصی محدود نباشد.

سارا ساتن گزارش کرده است که پس از فراهم‌شدن نسخه موبایلی، پزشکان بیمارستان استقبال زیادی از آن نشان دادند. زیرا استفاده از فناوری موبایل در بخش‌های بیمارستان نیز گسترش پیدا کرده بود.

استفاده از آپتودیت در کنار سامانه Nerve Centre

بیمارستان‌های لستر در پروژه‌ای با نام Nerve Centre نیز از آپتودیت استفاده کردند. این پروژه با هدف ساده‌ترکردن ارتباطات هنگام تحویل شیفت طراحی شده بود و به پزشکان امکان می‌داد اطلاعات مهم درباره وضعیت بیماران را از طریق ابزارهای موبایلی ثبت و پیگیری کنند.

دستگاه‌های مورد استفاده در این طرح علاوه بر سامانه Nerve Centre، به آپتودیت و نسخه موبایلی British National Formulary (BNF) نیز مجهز بودند. BNF مرجعی برای اطلاعات داروهای مورد استفاده در نظام سلامت بریتانیاست.

ترکیب این ابزارها به پزشکان کمک می‌کرد از یک سو اطلاعات مربوط به وضعیت فعلی بیمار را در اختیار داشته باشند و از سوی دیگر، برای بررسی پرسش‌های بالینی و اطلاعات دارویی به منابع تخصصی مراجعه کنند. به این ترتیب، آپتودیت در کنار ابزارهای ارتباطی و اطلاعات دارویی، بخشی از محیط دیجیتال مورد استفاده پزشکان در بیمارستان بود.

یکی دیگر از تجربه بیمارستان لستر در استفاده از آپتودیت، استفاده از آن در برنامه آموزشی ePIFFany بود. برنامه‌ای که با هدف بهبود عملکرد تجویز دارو و افزایش ایمنی بیمار طراحی شد.

این طرح با همکاری دانشگاه لستر، بیمارستان‌های دانشگاهی لستر و سازمان آموزش سلامت شرق میدلندز اجرا شد. هدف آن کاهش خطاهای بالینی پزشکان جوان و تقویت دانش و مهارت آن‌ها در تجویز دارو بود.

برنامه ePIFFany فقط به آموزش نرم‌افزاری محدود نمی‌شد. آموزش رایانه‌ای، جلسات حضوری و تمرین در محیط شبیه‌سازی‌شده در کنار یکدیگر قرار گرفته بودند تا پزشکان جوان بتوانند پیش از مواجهه با شرایط واقعی درمان، مهارت‌های خود را تمرین و ارزیابی کنند.

در این برنامه، آپتودیت به‌عنوان یکی از منابع پشتیبان در اختیار پزشکان قرار داشت تا هنگام کار به اطلاعات بالینی مبتنی بر شواهد و توصیه‌های تشخیصی و درمانی دسترسی داشته باشند. بنابراین پزشکان می‌توانستند در کنار آموزش عملی، پاسخ پرسش‌های بالینی خود را نیز در یک منبع تخصصی بررسی کنند.

دکتر راکش پاتل (Rakesh Patel)، مدرس بالینی آکادمیک NIHR در آموزش پزشکی و محقق اصلی این مطالعه، اعلام کرد که نتایج اولیه نشان‌دهنده بهبود ایمنی بیمار بوده است. بر اساس گزارش منتشرشده از این مطالعه، خطاهای دارویی پزشکان جوان شرکت‌کننده در مقایسه با گروه کنترل ۵۰ درصد کاهش یافت و هیچ خطای جدی در گروه مورد مطالعه گزارش نشد.

البته این نتیجه به کل برنامه آموزشی چندوجهی ePIFFany مربوط بود و نمی‌توان آن را به‌تنهایی حاصل استفاده از آپتودیت دانست. با این حال، حضور این پایگاه در محیط کار پزشکان جوان اهمیت دسترسی به اطلاعات معتبر را در کنار آموزش عملی نشان می‌دهد. زیرا پزشک برای تجویز ایمن، علاوه بر مهارت، به امکان بررسی سریع شواهد و توصیه‌های بالینی نیز نیاز دارد.

تجربه بیمارستان لستر در استفاده از آپتودیت به زمان تشخیص و درمان بیمار محدود نمانده است. این مجموعه از آن به‌عنوان یکی از منابع آموزش حین کار و توسعه حرفه‌ای مستمر پزشکان نیز استفاده می‌کند.

بیمارستان‌های لستر با دانشگاه لستر و دانشگاه دی‌مونتفورت همکاری دارند تا نسل بعدی پزشکان، پرستاران و دیگر متخصصان سلامت را آموزش دهند. در چنین محیطی، دسترسی به یک منبع بالینی معتبر به پزشکان جوان کمک می‌کند هنگام روبه‌روشدن با مسائل دشوار، فقط به دانسته‌های قبلی یا مطالب کتاب‌های درسی متکی نباشند و بتوانند شواهد مرتبط با مسئله واقعی بیمار را بررسی کنند.

دکتر راکش پاتل به این نکته اشاره کرده است که بعضی پرسش‌های بالینی پاسخ مشخصی در کتاب‌های درسی ندارند. پزشک در چنین شرایطی باید بتواند عدم قطعیت را تشخیص دهد، شواهد موجود را بررسی کند و با توجه به شرایط بیمار تصمیم بگیرد. از نگاه او، استفاده از توصیه‌های مبتنی بر شواهد آپتودیت می‌تواند به این فرایند کمک کند و فرصتی برای گفت‌وگو و یادگیری میان پزشکان فراهم آورد.

این موضوع برای پزشکان باتجربه نیز اهمیت دارد. دانش پزشکی ثابت نمی‌ماند و حتی پزشکان باسابقه برای حفظ آمادگی حرفه‌ای خود باید اطلاعاتشان را به‌روز کنند. تاثیر آپتودیت و مراجعه روزمره به آن در محل ارائه خدمت، این امکان را فراهم می‌کند که یادگیری از جریان واقعی مراقبت از بیمار جدا نباشد.

ثبت فعالیت‌های علمی و پیگیری آموزش مداوم

در بریتانیا، پزشکان برای فرایند اعتبارسنجی مجدد حرفه‌ای (Revalidation) باید شواهدی از یادگیری و به‌روزرسانی دانش خود ارائه دهند. در گزارش تجربه بیمارستان لستر در استفاده از آپتودیت، سارا ساتن توضیح داده است که آپتودیت با ثبت مقالاتی که پزشک مطالعه کرده و امکان یادداشت‌گذاری درباره آن‌ها، به مستندسازی فعالیت‌های یادگیری کمک می‌کند.

پزشک می‌تواند پس از مطالعه یک موضوع، یادداشت کند که اطلاعات به‌دست‌آمده چه تاثیری بر مراقبت از بیمار داشته است. مرور این یادداشت‌ها و سوابق مطالعه، هم به تثبیت آموخته‌ها کمک می‌کند و هم روند پیگیری توسعه حرفه‌ای مستمر (CPD) را آسان‌تر می‌سازد.

این قابلیت، آپ تو دیت را از یک مرجع صرفاً اطلاعاتی فراتر می‌برد. زیرا استفاده از آن می‌تواند بخشی از فرایند یادگیری و ثبت فعالیت علمی پزشک باشد.

یکی دیگر از امکانات آپتودیت، بخش اطلاعات بیمار بود. در زمان انتشار گزارش، این بخش نزدیک به ۱۵۰۰ مقاله برای بیماران داشت که پزشکان می‌توانستند آن‌ها را در جلسه مشاوره مرور کنند یا در اختیار بیمار قرار دهند.

دکتر جکسون از این مطالب برای توضیح وضعیت بیماری و روند مورد انتظار درمان استفاده می‌کرد. او می‌توانست نسخه‌ای از مطلب مرتبط را چاپ کند یا از طریق ایمیل برای بیمار بفرستد تا بیمار پس از پایان ویزیت نیز فرصت مطالعه داشته باشد.

این کار به بیمار کمک می‌کند اطلاعاتی روشن‌تر درباره بیماری و مراحل درمان خود داشته باشد و با آگاهی بیشتری مسیر درمان را دنبال کند. برای پزشک نیز استفاده از مطالب آموزشی آماده و مبتنی بر محتوای تخصصی، راهی کاربردی برای توضیح مفاهیم پزشکی و پاسخ‌گویی به پرسش‌های بیمار است.

تجربه بیمارستان لستر در استفاده از آپتودیت نشان می‌دهد که ارزش آن، فقط در دسترسی به مقالات پزشکی خلاصه نمی‌شود. این پایگاه در بخش‌های مختلف فعالیت بالینی و آموزشی بیمارستان حضور داشته است: 

• پزشک پیش از ویزیت برای بررسی شواهد به آن مراجعه می‌کند
• هنگام راند از نسخه موبایلی استفاده می‌کند
• پزشک جوان در کنار آموزش عملی به توصیه‌های بالینی دسترسی دارد 
•  پزشک باتجربه نیز از سوابق مطالعه برای پیگیری یادگیری مستمر خود بهره می‌برد.
• همچنین استفاده از مطالب آموزش بیمار، امکان انتقال بهتر اطلاعات پزشکی به بیماران را فراهم می‌کند.

 این مجموعه قابلیت‌ها نشان می‌دهد چرا دسترسی به یک منبع بالینی ساختار یافته و مبتنی بر شواهد می‌تواند برای بیمارستانی با حجم بالای خدمات درمانی اهمیت داشته باشد. در ژاپن نیز، استفاده از این منبع بالینی، موجب موفقیت بیمارستان سنت لوک با آپتودیت در تشخیص صحیح و درمان به موقع بیماران شد

مقاله اصلی : https://www.wolterskluwer.com/en/expert-insights/leicester-nhs-trust